Direksiyon Çapı, Ağırlık Dağılımı ve Tork İlişkisi
Neden Aynı Nm Değeri Her Direksiyon İçin Aynı Hissi Vermez?
Sim racing dünyasında en sık yapılan hatalardan biri, bir wheelbase’in performansını yalnızca Nm (tork) değeri üzerinden değerlendirmektir.
Oysa gerçek sürüş hissini belirleyen unsur yalnızca motor gücü değil; direksiyon çapı, ağırlık dağılımı (inertia) ve bu kuvvetin nasıl iletildiğidir.
Aynı wheelbase, farklı çap ve yapıya sahip direksiyonlarla tamamen farklı bir sürüş karakteri sunabilir.
Direksiyon Çapı Neden Bu Kadar Belirleyici?
Direksiyon çapı büyüdükçe:
Motorun ürettiği tork daha uzun bir kol üzerinden iletilir
Aynı Nm değeri, sürücünün elinde daha düşük kuvvet olarak hissedilir
Direksiyonun dönme atalet momenti (rotational inertia) artar
Bu da şu anlama gelir:
Direksiyon çapı büyüdükçe, aynı hissi elde etmek için daha fazla tork gerekir.
Bu ilişki doğrusal değildir. Fiziksel olarak üstel (exponential) bir etkiye sahiptir.
Ağırlık Değil, Ağırlık Dağılımı (Inertia) Belirleyicidir
Burada kritik olan unsur direksiyonun toplam ağırlığı değil, ağırlığın merkeze olan uzaklığıdır.
Ağırlık merkeze yakınsa → düşük inertia
Ağırlık çevreye yayılmışsa → yüksek inertia
Bu nedenle:
Hafif ama büyük çaplı bir direksiyon
Daha ağır ama küçük çaplı bir direksiyondan daha zor dönebilir
Bu durum özellikle yüksek hızlarda ve ani yön değişimlerinde belirgin hale gelir.
Gerçek Kullanım Senaryoları
GT Tipi Direksiyonlar (320–330 mm)
GT3 ve GT4 sınıfı araçlarda kullanılan büyük çaplı direksiyonlar:
Daha yüksek inertia üretir
Force feedback’i daha yumuşak hissettirir
Daha fazla tork gerektirir
Bu nedenle:
12 Nm → sınırda yeterli
15 Nm → ideal denge
18–20 Nm → yüksek konfor ve stabilite
Rekabetçi kullanımda 12 Nm seviyesinde sistem sürekli limite yakın çalışır ve yeterli headroom kalmaz.
Bu yüzden 320 mm ve üzeri direksiyonlar için 15 Nm ve üzeri önerilir.
GT / Formula Hibrit Direksiyonlar (280–300 mm)
Bu tip direksiyonlar:
Daha kompakt yapıdadır
Daha düşük inertia üretir
Tepkileri daha doğrudan iletir
Bu nedenle:
12 Nm çoğu kullanıcı için yeterlidir
15 Nm, daha stabil ve kontrollü bir sürüş sağlar
GT tarzı, kapalı form faktörlü direksiyonlarda bu aralık ideal kabul edilir.
Formula / Open Wheel Direksiyonlar (270–280 mm)
Formula tipi direksiyonlar:
Daha küçük çaplıdır
Daha hafiftir
Daha düşük inertia oluşturur
Bu nedenle aynı tork değeri daha güçlü hissedilir.
Ancak yüksek hız ve yüksek downforce senaryolarında:
12 Nm minimum seviye
15 Nm ve üzeri, daha stabil ve kontrollü sürüş sağlar
Yüksek hızda yapılan küçük düzeltmeler çok daha net hissedilir.
Drift Kullanımı
Drift kullanımında gereksinimler farklıdır:
Direksiyonun hızlı dönmesi gerekir
Karşı kuvvet aniden oluşur
Direksiyonun kendi kendine merkezlenmesi kritik önem taşır
Bu nedenle:
Yüksek tork ciddi avantaj sağlar
15–20 Nm aralığı ideal kabul edilir
Düşük torklu sistemlerde akıcılık ve süreklilik kaybolur.
Rally Kullanımı
Ralli sürüşünde:
Zemin sürekli değişir
Ani yön değişimleri yaşanır
Direksiyon çapı büyük rol oynar
Genel yaklaşım:
300 mm altı direksiyonlar: 12 Nm yeterli olabilir
320–330 mm direksiyonlar: 15–20 Nm önerilir
Yüksek headroom, sürüşü daha stabil ve öngörülebilir hale getirir.
Önemli Not
Bu öneriler:
Profesyonel sim yarışçıları
Rekabetçi kullanım senaryoları
Uzun süreli stint koşulları
baz alınarak hazırlanmıştır.
Günlük kullanım veya hobi amaçlı sürüşlerde daha düşük tork değerleri yeterli olabilir.
Sonuç
Tork, tek başına bir performans ölçütü değildir.
Gerçek sürüş kalitesi şu dengenin sonucudur:
Direksiyon çapı + ağırlık dağılımı (inertia) + kullanım senaryosu + headroom
Bu nedenle doğru soru şudur:
“Kaç Nm yeterli?” değil,
“Kullandığım direksiyon için ne kadar headroom gerekli?”
Bu fark anlaşıldığında, sim racing deneyimi tamamen farklı bir seviyeye taşınır.